Magdalena Mildner – z głową w ziołach

Po moim poście o herbatce z liliowców i occie na grupie miłośników liliowców, zostałam zasypana wiadomościami mój messenger nie ogarniał
Kocham liliowce, jednak szkoda marnować takie dobro. Dlatego podzielę się też tutaj informacjami jak wykorzystać liliowce w kuchni.

Traktuję Liliowce jako ozdobę ogrodu, ale też roślinę leczniczą np. przy podagrze czyli dnie moczanowej stosuje się w niewielkich ilościach kłącza z korzeniami. Ma jednak szersze zastosowanie lecznicze jest środkiem moczopędnym, przeciwgorączkowym, łagodnie przeczyszczającym.

Kwiaty działają przeciwbólowo, przeciwwymiotnie, rozkurczowo, oczyszczająco, przeciwgorączkowo i uspokajająco, w Chinach są stosowane jako środek przeciwbólowy w czasie porodu. Wyciąg z kwiatów jest stosowany jako środek oczyszczający krew. Kłącze wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe, jest również przeciwgruźlicze i działa przeciwko pasożytom wywołującym filariozę.

W Korei jest stosowane w leczeniu żółtaczki, zaparć i zapalenia płuc. Sok z korzeni jest skutecznym antidotum w przypadku zatrucia arszenikiem. Korzeń ma również ludową historię stosowania w leczeniu raka – wyciągi z korzeni wykazały działanie przeciwnowotworowe. Napar z gotowanych korzeni jest stosowany jako środek silnie moczopędny. Linki do niektórych badań znajdziecie na dole wpisu.

John Gerarde w 1597r. nazwał liliowca daylily, bo kwiat utrzymuje się tylko jeden dzień, dlatego nie żal mi ich zbierać następnego dnia rozwijają się nowe a stare są do oberwania i wyrzucenia. Przynajmniej u nas, reszta świata ma inną koncepcję.

Kwiaty i pąki są jadalne (pozostałe części rośliny również, jednak akurat one w większych ilościach będą trujące bez uprzedniego przygotowania, a korzenie niektórych odmian mogą działać halucynogennie). Liście spożywa się tylko młode, bo później są włókniste, można je skroić i zblanszować.

Używamy tylko płatków, po usunięciu dna kwiatowego i pręcików bo są gorzkie. Płatki są pyszne i chrupiące, choć trochę mniej niż kwiaty jukki. Można dodawać je na świeżo np. do sałatek, także owocowych czy lodów. Każdy kolor ma nieco inny smak. Do zagęszczania zup można użyć kwiatów, które przekwitły i już się „składają”.

Płatki suszę w suszarce do grzybów, bo są bardzo mięsiste i wilgotne, nie da się ich poprawnie wysuszyć na sicie, tak jak można suszyć choćby płatki róż.

Ocet także robię tylko z płatków. Nie ubijam płatków w słoiku, pól słoika płatków zalewam ciepłą przegotowaną wodą, dodaję cukier (biały, żeby nie zmienić smaku, można też dać trzcinowy). 4 łyżki na litr, bo w płatkach nie ma wiele cukrów dla drożdży.

Dodaję 1/4 szklanki niepasteryzowanego octu z czerwonego wina, jak najsłodszego.. Zmienia kolor nastawu (ten na zdjęciu był wręcz niebieskawy przed dodaniem octu) ale płatki fermentują wolno, a dodanie octu pozwala wystartować ocet szybciej. Można też użyć innego słodkiego octu o łagodnym aromacie, żeby nie zmienić aromatu liliowców.

Jak pisałam w książce można też użyć matki, ale najlepiej z jakiegoś delikatnego, słodkiego octu.

Nastaw mieszam codziennie, przynajmniej 2 razy, bo płatki zawsze wystają nad powierzchnię wody, szybko potrafi akurat ten nastaw złapać pleśń. Czasem trzeba dodać jeszcze cukru lub jabłko ( jeśli po kilku dniach nie wystartuje). Później postępujemy jak z każdym innym octem.

Pączki można ugotować na parze i delektować się ich lekko pikantnym smakiem. Troszkę będzie przypominał mieszany smak groszku i szparagów. Można także serwować je jak fasolkę szparagową. Jeśli mamy dużo liliowców to można je zamarynować lub zakonserwować w solance jak kapary.

Linki do badań:

Lin HY, Tsai JC, Wu LY, Peng WH. Reveals of New Candidate Active Components in Hemerocallis Radix and Its Anti-Depression Action of Mechanism Based on Network Pharmacology Approach. Int J Mol Sci. 2020 Mar 9;21(5):1868. doi: 10.3390/ijms21051868. PMID: 32182911; PMCID: PMC7084327. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7084327/

Lin SH, Chang HC, Chen PJ, Hsieh CL, Su KP, Sheen LY. The Antidepressant-like Effect of Ethanol Extract of Daylily Flowers ( Jīn Zhēn Huā) in Rats. J Tradit Complement Med. 2013 Jan;3(1):53-61. doi: 10.4103/2225-4110.106548. PMID: 24716156; PMCID: PMC3924984. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3924984/

Yafit Hirshler, Ravid Doron, Neuroplasticity-related mechanisms underlying the antidepressant-like effects of traditional herbal medicines, European Neuropsychopharmacology, Volume 27, Issue 10, 2017, Pages 945-958,
ISSN 0924-977X, https://doi.org/10.1016/j.euroneuro.2017.07.008.
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0924977X17304510