Roślina powszechna, obecnie często sadzona jako krzew ozdobny, dawniej sadzona także dla ochrony. Przypisywano tej roślinie właściwości magiczne i ochronne – sadzono przy oborach i domostwach – aby odpędzać owady. Matki zanosiły pod krzaki bzu chore dzieci by je uzdrowił, chronił przed czarami i wężami, robiono z jego delikatnych gałązek fujarki..
W wielu regionach regionach przypisywano mu zupełnie inne działanie, można by powiedzieć że był na usługach ciemnych mocy. A to tylko za sprawą rzekomego samobójstwa Judasza, który targany wyrzutami sumienia miał się na nim powiesić. Legendy mają moc i stało się – przestał być kochany – czarownice miały z niego wyrabiać trzonki do swoich mioteł, sam zapach niósł śmierć i chorobę.
Dziki bez czarny Sambucus nigra – Surowcem zielarskim są kwiaty Flos Sambuci i owoce Fructus Sambuci, dawniej popularne było również używanie liści, kory oraz korzeni bzu czarnego ze względu na możliwość zatrucia.
U Syreniusza przeczytamy że kora z gałązki skrobana w dół sprowadza przeczyszczenie, skrobana w górę wymioty, zaś skrobana w obu kierunkach sprowadza jednocześnie obie „przypadłości”. Ze względu na panujące w dawnych czasach obżarstwo stosowany był tak często. Nie można było wstać od stołu w czasie uczty, a wiotka kobieca sylwetka była szczytem mody. Pozostawało więc trucie się sambunigryną, był to jeden z najpopularniejszych – w wiekach średnich i nieco później – środków „odchudzających”
Wszystkie części rośliny zawierają glikozyd cyjanogenny, sambunigrynę, która przy rozkładzie wydziela kwas cyjanowodorowy (tzw. kwas pruski), powodujący uczucie osłabienia organizmu, biegunkę i wymioty. Jednak podczas przetwarzania kwiatów i owoców (suszenie, gotowanie itp.) sambunigryna ulega rozkładowi.
A jak działa czarny bez? Nasz organizm go lubi, bo działa:
– detoksykująco
– uszczelniająco i wzmacniająco na naczynia krwionośne (nożna połączyć go z kwiatem jarzębiny)
– ułatwia odkrztuszanie wydzieliny śluzowej zalegającej w drogach oddechowych
– delikatnie rozkurczowo na mięśnie gładkie
– napotnie
– łagodnie przeciwbólowo (można stosować w migrenie)
– wspomaga usuwanie toksyn z organizmu
Używamy go m.in. przy grypie, przeziębieniach z zalegająca wydzieliną czyli kaszlem i katarem, wszelkich nieżytach oskrzeli. Wspomagająco w chorobach skóry, zapaleniach pęcherza, chorobach reumatycznych,
Stosuje się w stanach przeziębieniowych z zalegającą wydzieliną (kaszel, katar, nieżyty oskrzeli), pomocniczo przy gorączce, chorobach zakaźnych, chorobach skóry. Może być składnikiem w kuracjach odtruwających i przeciwzapalnych, zatruciach.
Owoce czarnego bzu możemy także używać do herbatek witaminowych, przetwory wspomagają rekonwalescencję, zwłaszcza stosowane wspólnie z przetworami z owoców dzikiej róży i borówki brusznicy (czarnej jagody).
Z kwiatów można zrobić lemoniadę czy pyszny syrop, a kwiatów z syropu nie wyrzucamy tylko robimy ocet.
O tym pisałam w książce „OCTY”
Oczywiście wykorzystanie kulinarne na tym się nie kończy, pyszne racuchy cesarskie to kwiaty czarnego bzu w cieście, można też przygotować je w formie naleśników. Tak robiłam je w programie „Rączka gotuje” i tam znajdziecie przepis:
Rączka gotuje – kwiat czarnego bzu i jagnięcina
Niedojrzałe, surowe owoce bzu czarnego, liście, kora i korzeń nie nadają się do spożycia. Zawsze trzeba sprawdzić, czy rośliny, których użyjemy nie wchodzą w interakcję ze środkami farmakologicznymi, jeśli takowe przyjmujemy. Artykuł nie zastępuje porady lekarskiej.
Magdalena Mildner - z głową w ziołach 
Dodaj komentarz